Brian Boru

Brian Boru werd rond 941 n.Chr geboren toen vrijwel de hele Ierse oostkust in handen van de Vikingen was. Hij was de jongste zoon van Cennedig, koning van Dal Cais, één van de velen Ierse Tuaths. Omdat voor hem, als twaalfde kind, geen toekomst als leider was weggelegd, werd hij naar een klooster in zuid-Ierland gestuurd. Zijn lot was dat van een abt of misschien van een bisschop. Nadat hij daar enige tijd had verbleven, ontving hij het nieuws dat zijn ouders waren omgekomen door toedoen van de Vikingen. Nu was de Tuath in handen van van Brians broer Mathgamain of Mahon. Brian verliet het klooster en keerde terug bij de Dal Cais. In de Tuath leerde hij wat hij niet in het klooster had geleerd: vechten.

Toen Brian hoorde dat zijn broer vrede met de Vikingen had gesloten, werd hij woedend. Hij verzamelde een handvol fianna (licht gewapende Ierse krijgers) en trok de bergen in om zelf de Vikingen te bevechten. De fianna waren specialist op het gebied van guerrillatechnieken en met behulp van het Ierse landschap wist Brian de Vikingen te bevechten. Zijn mannen vielen aan en trokken even snel weer terug, de bergen in. Voor de Vikingen, die het land niet kenden, was het onmogelijk om Brian en zijn krijgers daar te volgen.

Zijn succes verspreidde zich snel door het hele land en frustreerde de Vikingleider Ivar van Limerick mateloos. Hoewel hij een kleine groep soldaten had, kon hij grote legers verslaan door zijn tactische talent en hierdoor ging het gerucht de ronde dat hij het bevel voerde over een groot Iers leger. Na een aantal schermutselingen had Brian inderdaad een goed getraind leger verzameld. De verhalen van zijn overwinningen hadden ervoor gezorgd dat vele jongemannen zich als vrijwilliger bij zijn leger hadden aangemeld. Mede hierdoor verbrak Mathgamain zijn bestand met de Vikingen en kon Brian weer terugkeren naar zijn stam.

Het leger van de twee broers nam de troon van Cashel, een ander Iers koninkrijk in. Vervolgens verpletterde zijn leger Ivar en was deze gedwongen terug naar zijn eigen land te vluchten. De Noorse tirannie was verdreven en Mathgamain regeerde voor acht jaar in vrede. Ivar keerde echter terug en vermoordde Mathgamain. Na de dood van zijn broers nam Brian wraak op Ivar en doodde hem in een veldslag. Brian nam de troon van zijn broer over en viel meteen de vijanden van de stam aan. In 978 versloeg hij koning Cashel tijdens een veldslag en in 988 landde zijn vloot in Meath en plunderde het.

Malachy de tweede, Ui Neill koning van Tara, was zeven jaar na Brians geboorte geboren. In 980 was hij koning van Meath geworden nadat hij bij de slag van Tara en Noors leger had verslagen en Dublin zo in had genomen. Rond het jaar 1000 was Malachy de enige grote bedreiging van Brian Boru. Ierland was destijds in tweeën verdeeld: een deel van Malachy en een van Brian.

Malachy was niet in staat voldoende troepen te rekruteren en in 1002 nam Brian zonder veel geweld Malachy’s noordelijke landen in. Zijn volgelingen riepen hem hierna uit tot Ard Ri na hEireann, hoge koning van Ierland. Voor Brian was er geen enkele koning geweest die over heel Ierland regeerde.

De nieuwe High King had de zware taak zowel Ierland op te bouwen als de Vikingen buiten te houden. Hij herbouwde geruïneerde kerken en liet de oude bijbels en andere kunstwerken herstellen om zodoende de wonden van twee eeuwen Noorse plundertochten te helen. Ook liet hij wegen en waterwegen bouwen om zo het hele land van  transportmogelijkheden te voorzien. Toen dit was aangelegd rekruteerde hij een marine om de Vikingen voor de kust van zijn land te verslaan.

In 1013 kwamen de inwoners van Leinster en de Vikingen van Dublin echter tegen Brian in opstand. Mael Morda, de koning van Leinster, sloot zelfs een bondgenootschap met de Vikingen. De legers hadden Brian verkeerd ingeschat, vanwege zijn hogere leeftijd. Bijna het hele jaar had Brian besteed aan het bewapenen en trainen van een leger en vanuit heel Ierland kwamen soldaten om de High King te helpen. De Vikingen uit Dublin zochten uiteraard bondgenoten aan de andere kant van de zee. Deze vonden ze. De machtige earls van Orkney, IJsland en Noorwegen stuurden hun vikingschepen naar Ierland, die in Clontarf landden. Hier wachtte een leger van 6.000 Ieren het 6.000 man sterke Vikingleger op. De slag zal waarschijnlijk op het strand hebben plaatsgevonden.

De Vikingschepen kwamen aan land en de soldaten stelden zichzelf in slagorde op. De voorste soldaten sloten hun formatie door de schilden in elkaar te haken, waardoor hun linie ondoordringbaar was. Daarnaast hadden de Vikingen hun bersekers, een elite-eenheid van de Vikingen, door sommigen gezien als een zelfmoordcommando’s die zich blindelings op de vijand stortten. De Ieren hadden hun Kerns, zij gebruikten hun werpsperen en slingers. Sommige Ieren hadden daarnaast een licht zwaard of een Ierse bijl. Deze bijl was veel langer dan de Vikingbijlen en in de kronieken staat beschreven dat een Ier met één zwaai van zijn bijl de hele zijkant van je lichaam af kon hakken.

In het niemandsland tussen de twee legers werd een tweegevecht gehouden. Brian zelf was te oud om mee te vechten, in plaats daarvan had hij zijn zoon Murca het bevel gegeven. Murca opende dus de slag in een tweegevecht met de beste vikingkrijger.  Hij doodde hem en het werkelijke gevecht begon. De Vikingen rukten op, maar waren total weerloos tegen de regen van werpsperen en stenen die de Ieren op hun gooiden. De ervaren Ieren misten hun doelen bijna niet. De twee legers ontmoetten elkaar en Murca wist een machtige Vikingleider te doden. Uiteindelijk werd Murca zelf ook in het gevecht gedood.

Het gevecht duurde de hele dag en avond, totdat de Vikingen te zware verliezen hadden geleden om nog door te vechten. De overlevenden vluchtten naar hun schepen om de zee op te gaan, maar dat verhinderden de Ieren. In de slag bij Clontarf werd het hele Vikingleger gedood. Slechts een klein groepje wist in de bossen te ontsnappen.

Op de nacht na de veldslag wist de ontsnapte Vikingleider Bothair van Man langs Brians lijfwachten te glippen en vermoordde Brian toen hij aan het bidden was. Toen de Ieren Brothair gevangennamen, waren ze zo razend over de laffe moordactie dat ze hem met zijn eigen ingewanden aan een boom vastbonden.

Na de dood van Brian werd Malachy High King of Ireland. De bedreiging van de Vikingen bestond nog steeds, maar het Vikingleger had zo’n vernietigende klap gekregen dat het niet meer in staat was Ierland serieus aan te vallen. De Vikingen bleven in Ierland als handelaren en raakten vermengd met de Ierse bevolking. Ierland kreeg echter nooit meer een leider die over het hele eiland regeerde.

Ierse oorlogvoering
Gallowglasses
Kelten, Saksen en Vikingen