De Torc

De torc of torque was een ring van gedraaid metaal dat de Keltische volkeren rond hun nek, middel, arm of borst droegen. Door de eeuwen heen is het in kunst een identificatie voor een Kelt geworden. De Keltische woudgod Cernunnos draagt een torc op de Gundestrup-ketel en verschillende klassieke schrijvers vermelden de halsband in de beschrijving van Keltische legers Archeologen hebben torcs van verschillende materialen, grootten, versieringen en vormen gevonden in vrijwel alle landen waar de Kelten hebben geleefd en gewoond. Er zijn staaftorcs en linttorcs. De meest gebruikte metalen zijn goud en brons.

Rond 1.200 v.Chr. werd goud voor het eerst gevlochten en gedraaid en ontstond zo langzamerhand de torc. Het was een oorspronkelijk Scythisch sieraad, dat rond 500 v.Chr. door de Kelten in de streken van de Zwarte Zee werd overgenomen. De Keltische torcs zijn vaak aan het uiteinde afgezet met bollen, kubussen, dierenkoppen en soms ook mensenhoofden. Deze vormen representeerden goden, natuurlijke en bovennatuurlijke krachten en persoonlijke kwaliteiten.

Techniek

De staaftorc werd gemaakt door een plak metaal te verhitten en met de klok mee te draaien, of drie plakken metaal op een driehoekig stuk te hameren en deze dan te draaien. Soms werd er een gouden draad meegedraaid om de illusie van een dichtere samenhang te creëren. Een ingewikkelder methode van het maken van staaftorcs is het daadwerkelijk uithakken van kleine ribben. Hierna werden deze ribben aan de binnenkant gesoldeerd en werd de torc gedraaid. Dit soort torcs zijn zeer dicht en precies gedraaid. Een derde type staaftorc is gemaakt van twee holle buisjes metaal, die in twee halve cirkels zijn gebogen. Aan het eind van de buisjes zit een pen en gat verbinding, waarbij het ene uiteinde een uitstekend deel heeft dat in het andere uiteinde kan schuiven.

De linttorc komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit Groot-Brittannië en is meestal rijker bewerkt dan de staaftorc. Een staaf metaal werd door de smid tot een lint van ongeveer 4 mm dik geslagen en daarna gedraaid. Een voordeel van de linttorc is dat de wijdte van het lint en de diameter, de graad van de draaiing en de afronding van het uiteinde te bepalen.

Functie

In sommige gevallen zijn torcs gevonden met het lichaam van de drager. Een groot deel is echter in een moerassig of nat gebied gevonden, wat suggereert dat de Kelten torcs voor religieuze doeleinden gebruikten, waar ook klassieke schrijvers naar verwijzen. Mogelijk zijn ze echter wel enkele malen gedragen, voordat ze werden geofferd.

Afbeeldingen van Keltische krijgers in kunst, zoals de stervende Galliër, en klassieke geschriften halen vaak aan dat de Kelten in gevechten torcs dragen. In oorlogscontext is het daarom een symbool voor kracht, autoriteit en macht geworden. Livius vertelt dat de Romein Manlius zijn bijnaam Torquatus kreeg door de torc van een gesneuvelde Galliër te stelen, waardoor als het ware diens kracht op hemzelf overging. Dit verhaal suggereert de mystieke kracht van de halsband.

Naast een functie in rituelen en oorlog, was de torc waarschijnlijk ook het symbool van het koninklijk huis. Vroege torcs van een kleine diameter werden meestal in vrouwengraven gevonden, terwijl grotere torcs in graven van stamhoofden en krijgers werden gevonden. Een mythe vertelt hoe de Romeinse keizer Julianus de 2de door een Keltische strijder wordt gekroond met diens eigen torc. Dit gaf de nieuwe keizer erkenning van de oudere strijder en een tastbare krachtbron. Zo zijn er verschillende andere verhalen waarbij de torc is verbonden met het koningshuis.

Na de intrede van het christendom werden sommige torcs relieken, zoals de torc die volgens Geraldus van Wales werd gedragen door sint Cynog. Toen een dief hem eens door midden wilde hakken voor het goud, strafte god hem door zijn zicht te ontnemen. Daarom werden torcs in de Keltische kerk het symbool voor de kracht en macht van god.

Zie ook:
Keltische kunststijlen
Goden van Wales
Goden van Ierland
Keltische muziekinstrumenten (de carnyx)

Celtic Webmerchant:

              c     
       Keltische bijlhanger € 8,-          Keltische broche € 9,20          Keltische torq € 75,-

 

 

copyright © 2009 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden.           Sitemap  Contact