|
Keltische Wapens
Omdat de
Kelten de eersten waren die ijzer ontdekten en leerden gebruiken, hadden
ze op het gebied van wapens een voorsprong op andere volken. Ze hadden
meer tijd om hun techniek van metaal bewerken te ontwikkelen, wat
uitliep op sterkere, beter gebalanceerde wapens. Daarnaast leerden de
Keltische smeden eerder hoe ijzer te gieten in kleine vormen, wat hun
het maken van maliënkolders leerde ver voor hun buren. Het metalen
oorlogstuig dat de Kelten maakten, was lichter en sterker dan andere
wapens. Dit laatste is aangetoond doordat er veel meer Keltische wapens
zijn opgegraven dan wapens van andere culturen.
Er is
veel discussie over het wapen dat de Kelten het meest gebruikten in
gevechten. Sommige historici zeggen dat ze hoofdzakelijk speermannen
waren; andere beweren dat het zwaard het meest gebruikte wapen was. Het
meest waarschijnlijk is dat het gebruik van wapens varieerde van stam
tot stam en afhankelijk was van de rijkdom en de bronnen die een groep
had. Rijkere mensen gebruikten vaak zwaarden, deze stonden hoger in
aanzien.
Hieronder volgt een lijst van de verschillende wapens die door de Kelten
in het gevecht gebruikt werden.
De wapens
De
speer is een wapen dat door de Kelten voor het eerst
systematisch in man tot mangevechten werd gebruikt naast het gebruik als
werpspeer. Een Keltische speer had een kling in plaats van de
gebruikelijke scherpe punt, wat de strijder in staat stelde het wapen
efficiënter te gebruiken, terwijl hij afstand van zijn vijand kon
behouden. Er bestonden twee soorten speren, een lange zware speer voor
man tot man gevechten en een lichtere werpspeer. De zwaardere speren
werden in de
Schotse onafhankelijkheidsoorlogen effectief gebruikt tegen
Engelse cavalerie in de
schiltrom-formatie.
Een
vereiste voor een Keltische edelman was het bezig van een zwaard.
De Keltische zwaarden uit vroege periodes hadden zowel een scherpe
kling als een scherpe punt die hen in staat stelde te steken en te
houwen, later verdween de punt. De
lengte van een Keltisch zwaard varieerde nogal, er waren kleinere
zwaarden voor eenhandig gebruik en grote, zware, tweehandige zwaarden.
De
claymore (van het Gaelic claisshin-more, wat groot zwaard
betekent) was een tweehandig zwaard dat in de middeleeuwen werd
gebruikt. De gemiddelde claymore had een klinglengte van 107 cm en woog
25 kilo. Kinderen begonnen al op vroege leeftijd te trainen om dit
zwaard te gebruiken, aangezien het moeilijk was om het te hanteren. De claymore werd veel gebruikt door de Schotten, bijvoorbeeld in de
onafhankelijkheidsoorlog, maar ook de Ieren gebruikten hem, vaak in
combinatie met een fakkel. Deze fakkel kon brandwonden veroorzaken en
afleiden.
De
basket hilted claymore of het basket hilted broadsword is
een zwaard met maar een scherpe rand en een rechte kling. Het is, in
tegenstelling met de claymore, een eenhandig zwaard. De greep werd
omhuld door een mand of basket, die de hand van de soldaat beschermde.
Dit zwaard werd soms gemaakt van de kling van een claymore als deze was
afgebroken. Het werd rond de 17de eeuw het traditionele wapen
van het
highland clanlid.
Dolken werden vooral door de Schotten bekend. De dolk kon in een sok
of in de mouw gedragen worden en bood de mogelijkheid om op de vijand in
te steken, wanneer deze dichtbij genoeg was.
De
Schotse dirk ontstond uit de gewone, Europese dolk. Hij werd veel
gebruikt in de periode van 1660 tot en met ongeveer 1745, na de
nederlaag bij
Culloden. Het blad van de dolk had maar een scherpe zijde
en was bedoeld om linkshandig te gebruiken in combinatie met een schild
en een zwaard. De schede van de dirk werd vaak aan de riem bevestigd.
De
sgian achlais was de voorloper van de sgian dubh. Hij werd in de 17de
en de 18de eeuw gedragen in de mouw en kon makkelijk
getrokken worden.
De
sgian dubh volgde de sgian achlais op als veelgebruikte dolk. Hij
was kleiner dan de sgian achlais en werd in de sok in plaats van in de
mouw gedragen.
De
warhammer of oorlogshamer was een laatmiddeleeuws wapen dat zowel
op het slagveld als als executiewapen werd gebruikt. Op het slagveld
werd hij vaak in combinatie met een zwaard gebruikt, de hamer diende er
dan voor om door bepantsering heen te breken. Kleine oorlogshamers waren
ongeveer zo groot als een morgenster, grotere konden even lang zijn als
een hellebaard en waren bedoeld om cavalerie te bevechten.
De
strijdbijl was een standaardwapen in de middeleeuwen. Hij was
niet alleen effectief tegen infanterie, veel Kelten gebruikten hem ook
in het dagelijks leven. Door de multifunctionaliteit van dit wapen werd
hij door heel Europa gebruikt.
De
bekendste Keltische boog is de Welshe longbow. Hij was ongeveer 2
meter lang en werd gewoonlijk gemaakt van coniferenhout. Niet alleen
werd hij gebruikt voor oorlogvoering, maar ook voor de jacht. In
vergelijking met andere bogen had de Welshe longbow een groot bereik, er
wordt geschat dat hij tussen de 165 en de 220 meter lag. Een ervaren
longbowman kon twintig gerichte schoten per minuut lossen.
De wapenrusting
De
Keltische soldaat trok ten strijde in een verscheidenheid van kleding en
wapenrusting. De meeste strijders droegen een simpele, traditioneel
geruite broek zonder hemd. Vaak waren op hun borst en gezicht vloeiende,
cirkelvormige patronen getatoeëerd. Velen zetten hun haar rechtop door
een combinatie van water en kalk. Anderen, vooral de
Picten, verfden
hun gehele lichaam blauw met wede. De krijgers die wat meer in aanzien
stonden of rijker waren, hadden bescherming door schilden, helmen of
harnassen. In latere tijden konden steeds meer soldaten zich een
wapenrusting veroorloven.
Het
schild was de meest gebruikelijke verdedigingsuitrusting. Schilden
waren meestal rond een meter lang en gemaakt van hout, al dan niet
verstevigd met metaal. Ze hadden een ronde of ovalen vorm.
De
targe was een klein rond schild dat bedekt was met leer. Hij had
over het algemeen een stalen punt in het midden en ook delen van de rest
van het oppervlak was beslagen met ijzeren punten, wat ter versiering
was maar het schild ook stevigheid gaf. De targe is een van de symbolen
geworden van de laatste
Jacobite opstand, toen de Schotten hem
gebruikten om de bajonetten van de Engelsen af te weren, terwijl ze
ondertussen gelegenheid kregen om uit te halen met hun zwaard.
Helmen waren duur om te maken en men denkt dat alleen de rijkere
strijders ze konden veroorloven. Hun helmen varieerden enorm in stijl,
sommige waren eenvoudig en rond, anderen hadden zware wangbeschermers en
waren versierd met metaal. De minder rijken waren blootshoofds of
lieten een helm van leer maken. De
Kelten hadden weliswaar de maliënkolder uitgevonden, maar zowel
de maliënkolder als enig ander harnas werd vrij weinig gebruikt, behalve
door de rijkste edelen.
Zie ook:
Keltische oorlogen
Keltische cavalerie
Celtic Webmerchant:

Schots zwaard
€ 79,10
Basket hilted
broadsword€ 65,40
Enkelhandig Vikingzwaard
€ 70,15
|