Keltische Wapens

Omdat de Kelten de eersten waren die ijzer ontdekten en leerden gebruiken, hadden ze op het gebied van wapens een voorsprong op andere volken. Ze hadden meer tijd om hun techniek van metaal bewerken te ontwikkelen, wat uitliep op sterkere, beter gebalanceerde wapens. Daarnaast leerden de Keltische smeden eerder hoe ijzer te gieten in kleine vormen, wat hun het maken van maliënkolders leerde ver voor hun buren. Het metalen oorlogstuig dat de Kelten maakten, was lichter en sterker dan andere wapens. Dit laatste is aangetoond doordat er veel meer Keltische wapens zijn opgegraven dan wapens van andere culturen.

Er is veel discussie over het wapen dat de Kelten het meest gebruikten in gevechten. Sommige historici zeggen dat ze hoofdzakelijk speermannen waren; andere beweren dat het zwaard het meest gebruikte wapen was. Het meest waarschijnlijk is dat het gebruik van wapens varieerde van stam tot stam en afhankelijk was van de rijkdom en de bronnen die een groep had. Rijkere mensen gebruikten vaak zwaarden, deze stonden hoger in aanzien. Hieronder volgt een lijst van de verschillende wapens die door de Kelten in het gevecht gebruikt werden.

De wapens

De speer is een wapen dat door de Kelten voor het eerst systematisch in man tot mangevechten werd gebruikt naast het gebruik als werpspeer. Een Keltische speer had een kling in plaats van de gebruikelijke scherpe punt, wat de strijder in staat stelde het wapen efficiënter te gebruiken, terwijl hij afstand van zijn vijand kon behouden. Er bestonden twee soorten speren, een lange zware speer voor man tot man gevechten en een lichtere werpspeer. De zwaardere speren werden in de Schotse onafhankelijkheidsoorlogen effectief gebruikt tegen Engelse cavalerie in de schiltrom-formatie.

Een vereiste voor een Keltische edelman was het bezig van een zwaard. De Keltische zwaarden uit vroege periodes hadden zowel een  scherpe kling als een scherpe punt die hen in staat stelde te steken en te houwen, later verdween de punt. De lengte van een Keltisch zwaard varieerde nogal, er waren kleinere zwaarden voor eenhandig gebruik en grote, zware, tweehandige zwaarden.

De claymore (van het Gaelic claisshin-more, wat groot zwaard betekent) was een tweehandig zwaard dat in de middeleeuwen werd gebruikt. De gemiddelde  claymore had een klinglengte van 107 cm en woog 25 kilo. Kinderen  begonnen al op vroege leeftijd te trainen om dit zwaard te gebruiken, aangezien het moeilijk was om het te hanteren. De claymore werd veel gebruikt door de Schotten, bijvoorbeeld in de onafhankelijkheidsoorlog, maar ook de Ieren gebruikten hem, vaak in combinatie met een fakkel. Deze fakkel kon brandwonden veroorzaken en afleiden.

De basket hilted claymore of het basket hilted broadsword is een zwaard met maar een scherpe rand en een rechte kling. Het is, in tegenstelling met de claymore, een eenhandig zwaard. De greep werd omhuld door een mand of basket,  die de hand van de soldaat beschermde. Dit zwaard werd soms gemaakt van de kling van een claymore als deze was afgebroken. Het werd rond de 17de eeuw het traditionele wapen van het highland clanlid.

Dolken werden vooral door de Schotten bekend. De dolk kon in een sok of in de mouw gedragen worden en bood de mogelijkheid om op de vijand in te steken, wanneer deze dichtbij genoeg was.

De Schotse dirk ontstond uit de gewone, Europese dolk. Hij werd veel gebruikt in de periode van 1660 tot en met ongeveer 1745, na de nederlaag bij Culloden. Het blad van de dolk had maar een scherpe zijde en was bedoeld om linkshandig te gebruiken in combinatie met een schild en een zwaard. De schede van de dirk werd vaak aan de riem bevestigd.

 

 

De sgian achlais was de voorloper van de sgian dubh. Hij werd in de 17de en de 18de eeuw gedragen in de mouw en kon makkelijk getrokken worden.

 

 

De sgian dubh volgde de sgian achlais op als veelgebruikte dolk. Hij was kleiner dan de sgian achlais en werd in de sok in plaats van in de mouw gedragen.

 

 

 

De warhammer of oorlogshamer was een laatmiddeleeuws wapen dat zowel op het slagveld als als executiewapen werd gebruikt. Op het slagveld werd hij vaak in combinatie met een zwaard gebruikt, de hamer diende er dan voor om door bepantsering heen te breken. Kleine oorlogshamers waren ongeveer zo groot als een morgenster, grotere konden even lang zijn als een hellebaard en waren bedoeld om cavalerie te bevechten.

 

 

De strijdbijl was een standaardwapen in de middeleeuwen. Hij was niet alleen effectief tegen infanterie, veel Kelten gebruikten hem ook in het dagelijks leven. Door de multifunctionaliteit van dit wapen werd hij door heel Europa gebruikt.

 

 

 

De bekendste Keltische boog is de Welshe longbow. Hij was ongeveer 2 meter lang en werd gewoonlijk gemaakt van coniferenhout. Niet alleen werd hij gebruikt voor oorlogvoering, maar ook voor de jacht. In vergelijking met andere bogen had de Welshe longbow een groot bereik, er wordt geschat dat hij tussen de 165 en de 220 meter lag. Een ervaren longbowman kon twintig gerichte schoten per minuut lossen.

 

 

 

De wapenrusting

De Keltische soldaat trok ten strijde in een verscheidenheid van kleding en wapenrusting. De meeste strijders droegen een simpele, traditioneel geruite broek zonder hemd. Vaak waren op hun borst en gezicht vloeiende, cirkelvormige patronen getatoeëerd. Velen zetten hun haar rechtop door een combinatie van water en  kalk. Anderen, vooral de Picten, verfden hun gehele lichaam blauw met wede. De krijgers die wat meer in aanzien stonden of rijker waren, hadden bescherming door schilden, helmen of harnassen. In latere tijden konden steeds meer soldaten zich een wapenrusting veroorloven.

Het schild was de meest gebruikelijke verdedigingsuitrusting. Schilden waren meestal rond een meter lang en gemaakt van hout, al dan niet verstevigd met metaal. Ze hadden een ronde of ovalen vorm.

De targe was een klein rond schild dat bedekt was met leer. Hij had over het algemeen een stalen punt in het midden en ook delen van de rest van het oppervlak was beslagen met ijzeren punten, wat ter versiering was maar het schild ook stevigheid gaf. De targe is een van de symbolen geworden van de laatste Jacobite opstand, toen de Schotten hem gebruikten om de bajonetten van de Engelsen af te weren, terwijl ze ondertussen gelegenheid kregen om uit te halen met hun zwaard.

Helmen waren duur om te maken en men denkt dat alleen de rijkere strijders ze konden veroorloven. Hun helmen varieerden enorm in stijl, sommige waren eenvoudig en rond, anderen hadden zware wangbeschermers en waren versierd met metaal.  De minder rijken waren blootshoofds of lieten een helm van leer maken. De Kelten hadden weliswaar de maliënkolder uitgevonden, maar zowel de maliënkolder als enig ander harnas werd vrij weinig gebruikt, behalve door de rijkste edelen.

Zie ook:

Keltische oorlogen
Keltische cavalerie

Celtic Webmerchant:

        
Schots zwaard € 79,10      Basket hilted broadsword€ 65,40      Enkelhandig Vikingzwaard € 70,15

     
 

copyright © 2008 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden.           Sitemap  Contact