Keltische muziek

Keltische muziek bestaat al zo lang als de Kelten. Het was een middel om emotie te uiten, zowel droefenis als blijdschap. Een tijd lang is Keltische muziek verboden geweest met de Keltische taal, maar nu herleeft het weer. De doedelzak is het bekendste Keltische instrument, maar zeker niet het enige dat werd gebruikt. De term ‘Keltische muziek’ is vrij vaag; hier wordt de muziek mee bedoeld die uit de Keltische landen komt – uit Ierland, Schotland, Wales, Man, Bretagne, Galicië (in Spanje), de gebieden die hierdoor zijn beïnvloed in de VS en de kusten van Canada en ook sommige nieuwere muziek die is gebaseerd op de tradities van deze landen. De term is daarnaast ook controversieel. Er zijn grote verschillen tussen de muziektradities van de landen en veel overeenkomsten zijn het gevolg van recente invloed en uitwisseling. Bovendien wordt er gedacht dat met ‘Keltisch’ het Keltisch mysticisme wordt bedoeld en vooral de invloeden die dit heeft gehad op de new age muziek, die vrijwel geen banden heeft met de traditionele muziek.  Over het algemeen valt te zeggen dat er de sterkste connecties zijn tussen Ierse en Schotse. Bretonse en soms ook Galicische musici spelen vaak Ierse en Schotse muziek. In Canada en de VS worden de tradities vrijelijk gemixt en hier wordt de term ‘Keltisch’ het meest gebruikt. Ook in andere regio’s worden muziektradities door elkaar gebruikt.

Wales
Wales wordt waarschijnlijk niet voor niets aangeduid met de bijnaam ‘het land van het lied’. Het heeft een sterke en onderscheidende folkmuziek traditie die is verbonden met de Keltische muziek van Ierland en Schotland.

Sinds tenminste de 12de eeuw waren barden en musici in Wales betrokken bij muzikale en poëtische wedstrijden die eisteddfodau genoemd werden. Welshe muziek is een hele tijd onderdrukt als gevolg van de Act of Union, die de Engelse taal propageerde, en de opkomst van het methodisme in de 18de en de 19de eeuw. In de 18de eeuw ontstond ook de non-conformistische religie. Deze stromingen probeerden de traditionele muziek en dans zoveel mogelijk uit te bannen, alhoewel volksdeuntjes wel eens gebruikt werden in kerkmuziek. Andere traditionele muziekstijlen werden geassocieerd met dronkenschap en

In de jaren 60 van de 19de eeuw begon er echter een herleving van muzieksoorten door de oprichting van de National Eisteddfod Society die werd gevolgd door de stichting van Welshe verenigingen in de omgeving van Londen en Nicholas Bennetts Alawon fy Nghwlad, liedjes van mijn land, een samenstelling van traditionele melodieën.

In de late 70er jaren van de vorige eeuw begon Wales met een opleving van cultuur en kunst en zo ook van muziek. Een moderne Welshe folkwereld ontstond en er werd een platenlabel speciaal voor folkrock opgericht. De herleving ging met energie door in de jaren 80 en 90 met veel nieuwe groepen die groot succes hadden. Tegenwoordig hebben sommige Welshe artiesten traditionele invloeden, met name de taal, gemixt met andere stijlen. Andere musici proberen echter oude, verloren gegane tradities te reconstrueren en opnieuw tot leven laten komen.

Cornwall
Van het middeleeuwse Cornwall zijn er beschrijvingen van mirakelspelen in de Cornishe taal met vrij veel muziek erbij. Daarnaast werden veel minstrelen gehuurd om te spelen op heiligendagen en feesten.De rijkste families hadden hun eigen musici en anderen huurden ze zo af en toe. Dans, toneel en muziek waren mateloos populair. Hierna volgde een lange periode van hervormingen en revoluties zoals de Cornishe rebellie van 1497, de gebedenboekrebellie van 1549, de vervolging van recusanten (mensen die de Anglicaanse kerk afwezen) en de opbouw van de Commonwealth. De gevolgen van deze gebeurtenissen benadeelden velen die vroeger minstrelen in dienst hadden of beschermden. Rond dezelfde tijd verdrong het gebruik van majeur en mineur het gebruik van verschillende toonschalen. Al met al was dit een culturele revolutie en het is onwaarschijnlijk dat de middeleeuwse muziek ongeschonden bleef.

Enkele manuscripten over dansmuziek uit de periode 1750 tot 1850 zijn gevonden en vertellen over een hernieuwde traditie, met beschermheren die kunstenaars onder hun hoede nemen en dansleraren in dienst nemen, en een repertoire dat de klassengrenzen overbrugt. Seizoens- en gemeenschapsfestivals beleefden een nieuwe bloeiperiode.
In de 19de eeuw moedigden de non-conformistische en

matigheidsbewegingen de afschaffing van vele muzikale gewoontes aan, omdat ze tegen muziek en dans waren, maar ze beschermden de koor en brass band tradities. Sommige traditionele melodieën werden gebruikt voor hymnes en liederen, maar er zijn nog maar heel weinig van deze gezangen over door de uitbanning van de Cornishe taal. Veel marsen en polka’s ontstonden door een groot gemeenschapsgevoel. Ook ontstonden de eerste Cornishe ceilidhs, troyls genoemd. Sommige gemeenschapsevenementen uit die tijd vinden tot vandaag de dag elk jaar plaats. Sinds de herleving van de Cornishe taal rond 1925 wordt er weer meer muziek in het Cornish geschreven. De Cornishe muziek heeft veel gemeen met de Bretonse muziek. Er is veel culturele uitwisseling tussen Cornwall en Bretagne en dit heeft invloed gehad op zowel muziek als dans.

Ierland
De Ierse folkmuziek is de bekendste Keltische muziek van vandaag de dag. Al voor de komst van het christendom was muziek erg belangrijk in de Ierse cultuur. Barden bekleedden een belangrijke positie in de samenleving. Nadat het christendom zijn intrede deed, vermengden de christelijke en de vroeg-Ierse traditie zich met elkaar en vormden een geheel nieuwe muzieksoort.

Tot tweehonderd jaar geleden was vocale muziek uitsluitend in het Iers-Gaelic, maar hierna werd het gebruik van de Ierse taal flink ontmoedigd. Tegenwoordig wordt er ook veel Ierse folk in het Engels gemaakt. Rond 1850werden collecties van traditionele muziek vaker gedrukt en verkocht. Er waren kleine ensembles die naast soloartiesten optraden. Doordat er vanwege de aardappelcrisis veel Ieren moesten migreren naar Amerika, zijn ook hier de wortels van de Ierse muziek stevig gegrondvest.

In tegenstelling tot de meeste Keltische landen begon de herleving van de Ierse traditionele cultuur al in het eind van de 19de eeuw door de opkomst van Ierse nationalistische groeperingen en een groter bewustzijn van het cultureel erfgoed. In de jaren ’30 van de vorige eeuw groeide dit bewustzijn door de Ierse onafhankelijkheid. Voorafgaand aan de culturele herleving van de andere Keltische landen, groeide in het begin van de jaren ’60 de belangstelling van de Ierse muziek, die binnen en buiten Ierland enorm populair werd. Er werden verschillende groepen opgericht die ook nu nog bestaan. De tien jaar hierna groeide de populariteit alleen maar meer en de traditionele muziek werd nu ook gecombineerd met een moderner geluid.

Man
Het eiland Man is muzikaal gezien sterk beïnvloed door de landen van het Verenigd Koninkrijk, en met name de Engelse folk en populaire muziek. Over de tijd voor de 15de eeuw kan niets gezegd worden over het karakter van de muziek van het eiland. Er zijn veel stenen kruizen met ingekerfde figuren uit deze tijd, maar daarop worden maar twee musici afgebeeld, een die een lur en een ander die een harp bespeelt. Veel liederen van deze tijd hadden waarschijnlijk Scandinavische wortels, andere hadden overeenkomsten met Ierse en Schotse gezangen.

De eerste tekst over muziek op Man vertelt over vioolmuziek en verschillende volksdansen. Er werd bijna geen harp gespeeld, zoals wel het geval was in de meeste Keltische muziek. Engelse volksliedjes waren heel populair zoals ballades, jigs en reels. Ook traditionele Gaelic psalmen en andere kerkmuziek bestonden. In 1799 werd de eerste collectie Manxe kerkliederen gepubliceerd die werd gevolgd door vele andere gebedenboeken. Kerkmuziek werd in de 19de eeuw het meest beschreven. De kerkmuziek werd op dezelfde wijze opgesteld als die van Groot-Brittannië en Ierland.

De herleving van Manxe folkmuziek begon in de late 20ste eeuw naast een algemene herleving van de Manxe taal en cultuur. Dit begon met het initiatief van Yn Çhruinnaght, een festival ter bevordering van de cultuur van het eiland in de 70er jaren. De immigratie naar Man in de 21ste eeuw heeft ervoor gezorgd dat verschillende culturen bijeen kwamen op een klein eiland, wat heeft gezorgd voor verschillende nieuwe muziekstijlen op Man.

Schotland
Schotland staat internationaal bekend voor zijn traditionele muziek die door de hele 20ste eeuw bruisend is gebleven, terwijl veel andere traditionele genres wereldwijd populariteit verloren. Ondanks vele emigratie en een sterk contact met andere muziek uit Amerika en Europa heeft de Schotse muziek veel van zijn unieke aspecten behouden; sterker nog, de Schotse muziek heeft vele andere soorten muziek beïnvloed. Veel

buitenstaanders associëren Schotse folk vrijwel alleen met de Great Highland Bagpipe die inderdaad een tijd lang een belangrijke rol heeft gespeeld in de Schotse muziek. Hoewel dit instrument alleen in Schotland is ontwikkeld, is het niet de enige Schotse en zeker niet de enige Europese doedelzak.

De oudste vorm van muziek was waarschijnlijk Gaelic gezang bij een harp. Veel harpmuziek is helaas verdwenen. Tegenwoordig wordt er door verschillende artiesten geprobeerd deze traditie te doen herleven. De Gaelic zang bleef echter bestaan en is vandaag de dag opnieuw populair. Rond 1400 verscheen de Great Highland Bagpipe. In het begin speelden de spelers traditionele stukken, piobaireachd, die bestonden uit een thema met daar verschillende uitwerkingen van. Later werd er ook lichtere muziek gespeeld en het Britse leger zorgde voor verdere verspreiding van doedelzakspelers in het Britse rijk. Na de slag bij Culloden werd echter de bagpipe verboden en toen verminderde de Schotse traditionele muziek sterk.

Net zoals de andere Keltische landen beleefde Schotland in de jaren 60 van de vorige eeuw een culturele herleving. Dit werd sterk beïnvloed door verschillende Ierse groepen en Schotse muziek was nog nauwelijks te horen. De tien jaar daarna groeide de Schotse folkscene met de oprichting van verschillende folk en folkrockbands. Ook Gaelic teksten werden opnieuw geschreven en gespeeld. Dit werd de jaren hierna gevolgd door veel nieuwe bands die werden geformeerd en vaak succes hadden.


 

Gesponsord door Celtic Webmerchant:

                   
    Jurk Morrigan
€ 58,20                 Keltische helm € 277,-      Ierse torque plat €18,90

 

copyright © 2008 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden.           Sitemap  Contact