De Scotti en de Picten

De Scotti was een Ierse stam uit het hedendaagse Ulster in het noordoosten van Ierland. Ze plunderden de westkust van Brittannië al sinds de 4^de eeuw n.Chr. Tijdens de Romeinse overheersing van Brittannië vonden er maar weinig invallen plaats en de invloed op de Britten was zeer gering. Na de terugtrekking van de Romeinen werden de aanvallen van de Scotti heviger, vooral in de 5^de eeuw onder koning Niall. Ierland had eeuwen buiten de Romeinse grens gelegen en groeide onafhankelijk van de Romeinen, wat als nadeel had dat er geen steden bestonden en uitvindingen zoals het badhuis bij de Ieren onbekend waren. Ondanks dat de steden laat tot stand kwamen, hadden de Ieren nederzettingen op hun eigen manier.  Ter bescherming van zichzelf maakte men crannogs, aangelegde eilanden waar de bevolking op leefde om zich af te schermen tegen het gevaar van anderen. Oorlog was constant gaande tussen rivaliserende stammen over leiderschap, land en bodemschatten. De oorlogen waren meestal eerder een soort ritueel dan een slachting van de bevolking.

Ierland stond op het punt om te veranderen en zou de volgende eeuwen zijn bijdrage leveren aan invasies en volksverhuizingen. In Ierland bestonden kleine koninkrijken waarvan de macht steeds veranderlijk was. Elke stam had zijn eigen koning, deze koning was op zijn beurt onderdaan van Ard Ri (High King) zoals koning Niall was. Het machtsevenwicht werd stabieler rond de 5^de eeuw en het is dan ook logisch dat de Ieren de Ierse zee overstaken om nieuw land in te nemen. De Scotti probeerden Zuid-Wales binnen te vallen, maar de Welsh verzetten zich heftig  en verpletterden hun vijand, mede door de natuurlijke barrière die Snowdonia vormde. In latere periodes belette dit gebergte ook de Vikingen van een complete verovering van Wales.

Ze hadden wel succes rond 500 n.Chr., toen ze massaal naar de kust van Argyll trokken en de rooftochten die zelfs al in de tijd van de Romeinen plaatsvonden, in een kolonisatie veranderden. Hierbij ondervonden ze niet veel verzet. In het veroverde gebied stichtten ze hun nieuwe koninkrijk dat ze Dal Riata of Dalriada noemden. De belangen van dit koninkrijk staat in veel oud Ierse geschriften benadrukt. Na de invasie maakte de Scotti van Dunadd hun ''hoofdstad'', pas vele jaren daarna werd deze verplaatst naar Scone.

In het 7^de eeuwse geschrift Senchus fer nAlban, de mannen van Schotland, staat het verhaal van een semilegendarisch figuur, Fergus Mor mac Eirc (Fergus mac Erc), koning van de Scotti, zijn macht reikte van Antrim tot in Noordoost Ierland en het zuidwesten van de Schotse hooglanden (Argyll en Kintyre). Dit was het begin van het oude koninkrijk van Dalriada. Vanaf dit punt waren de Scotti van Dalriada vooral een maritieme macht, want ze trouwden, handelden en ruzieden hoofdzakelijk met de bevolking van Ierland. Hierbij waren ze op hun vloot gewezen. In de 8^ste eeuw was de vloot betrokken bij een gevecht in open zee met de Picten, die simpelere schepen hadden. Ze werden verslagen door de Scotti, eerst op zee en daarna op land. Het zou echter tot de 9^de eeuw duren totdat de Picten en de Scotti verenigd worden. In 843 n.Chr gebeurde dit onder Kenneth, zoon van Alpin. Hij leidde een leger en versloeg de Picten waarschijnlijk in de buurt van Stirling. Naast dit wapenfeit maakte hij aanspraak op de Schotse troon omdat zijn grootmoeder wellicht een Pictische prinses was en omdat hij getrouwd zou zijn met een Pictische vrouw.

Een andere theorie is dat Kenneth MacAlpin door zijn afkomst door zowel Scotti als Picten vreedzaam geaccepteerd werd als koning van een gezamenlijke natie. Mogelijk is dat de Scotti en Picten door hun Keltische komaf niet al te veel verschilde qua cultuur, wat dus een vreedzame samensmelting mogelijk maakte.

In 2004 is daar nog een theorie aan toe gevoegd, de historicus Alex Woolf van de St Andrews University zegt dat MacAlpin eigenlijk van Pictische komaf was. Het verhaal van de grote Schotse leider is eeuwen na MacApins dood pas genoteerd. Zowel de naam Kenneth als Alpin zijn Pictisch. De verhalen dat Kenneth MacAlpin de Picten versloeg en de Pictische koning vermoordde, stammen uit 1210. Er is eigenlijk totaal geen bewijs dat Kenneth MacAlpin een Scot was, op dit moment proberen historici dit te vinden. Er is geen historisch geschrift waarin koningen van Schotland staan genoteerd en er is nergens melding gemaakt van een verovering op de Picten. Als naar oudere bronnen wordt gekeken, valt het op dat er gesproken wordt over de koning van de Picten tot vier generaties na MacAlpin. In het jaar 730 vermeldde Baeda’s Historia ecclesiastica gentis Anglorum dat er vier soorten mensen in Groot-Brittannië leefden, de Welsh, de Gaelic sprekenden, de Engelsen en de Picten, maar in 1140 kwam Henry of Huntingdon tot de conclusie dat de Picten en hun taal waren verdwenen. Hieruit kwam het idee dat ze verslagen zouden zijn door de Scotti en vervolgens totaal veroverd. Moderne historici geloven dat de Gaelic sprekende Scotti en de Picten die een taal spraken die op het Wales zou hebben geleken (maar dan zonder Romeinse invloed), met elkaar integreerde. Dit proces zou echter enkele eeuwen hebben geduurd. Als deze theorie de juiste is dan zou de vorming van Schotland veel vrediger hebben verlopen als dat men tot voor kort dacht.

Pictland noemen we vandaag de dag Schotland, omdat de Engelsen het zo noemden. Het originele, Engelse woord Scotland wijst eerder naar Ierland, het land van de Scotti. Waarschijnlijk werd het woord Scotland pas gebruikt in de 12^de eeuw toen de Engelsen enorm veel invloed hadden op de elitaire klassen in de laaglanden. Ze namen Engelse gebruiken over en zagen de mensen van Alba als Scotti en begonnen het over Schotland te hebben. Later werd dit een gewoonte en zo is het voor altijd gebleven.

Zie ook: