Engelse Op Man
In 1290 won koning Edward de 1e van Engeland het eiland Man tijdens zijn
verovering van Schotland. Na de belegering van Castle Rushen door Robert
the Bruce in 1314 viel Man weer terug in Schotse handen. Na een lange
oorlog tussen Schotland en Engeland verloor Schotland het eiland Man in
1346 na de slag bij Nevilles Cross. Na deze tijd werden periodes van
Engelse overheersing afgewisseld met periodes van Schotse overheersing.

Rond 1333 gaf koning Edward de 3e van Engeland Man aan William de
Montacute de 3e baron van Montacute. In 1392 verkocht zijn zoon het
eiland inclusief titel aan Sit William le Scroop. In 1399 kocht koning
Henry de 4e het op zijn beurt weer terug van Le Scroop. Tijdens het
regime van Richard de 2e werd Man definitief tot deel van Engeland
gerekend. Hij gaf het aan Henry de 1e van Northumberland waarvan hij
overtuigd was van zijn loyaliteit.
Alle heersers die het eiland Man hebben gekend zijn er mindstends 1 keer
op bezoek geweest.
Ze plaatste het onder goeveneurs die de verandwoordelijkheid over Man
droegen, uit bronnen word vernomen dat deze goeveneurs de bevolking van
Man rechtvaardig behandelden, dit is ook de reden waarom ze nooit in
opstand zijn gekomen.
De Britse burgeroorlog
In 1643 kwam Charles de 1e naar het eiland Man, hier werd in
tegenstelling tot in Engeland geen revolutie tegen hem ontwikkeld. Toen
hij met Engelse soldaten naar Man kwam eindigde daarmee ook de
vriendelijkheid van de eilandbewoners. Hij leerde de bevolking hoe ze
beter het land konden verbouwen en hoe ze paarden uit hun paarden konden
kweken. Ondanks dit alles is de bevolking van Man nooit zo onderdrukt
geweest als tijdens zijn regeringsperiode. Hij legerde soldaten op het
eiland en verhoogde de belastingen. Zes maanden na zijn dood op 30
januari 1649 ontving Stanly het bevel van generaal Lreton om het eiland
in te nemen. Dit weigerde hij, in plaats daarvan marcheerde hij in 1651
met zijn troepen waaronder 300 soldaten uit Man Engeland binnen om
Charles de 2e te hulp te schieten. Samen met Charles de 2e was hij bij
de nederlaag in Worcester, Stanly werd gevangen tenomen en geëxecuteerd.

De opstand
Meteen na de dood van Stanly werd de Manx Militia in het leven geroepen
onderhet bevel van William Christanian. In het Manx (Illiam Dhone) hij
nam alle forten op Rushen en Peel in. Deze forten werden gesteund door
een regeringsleger onder bevel van colonel Duckenfield. Hij werd
verslagen en moets zijn strijd opgeven. Cromwell gaf Thomas Fairfax de
titels, Lord of Mann en lord of the Isles. Hierdoor bleef Man de zelfde
relatie met Engeland hebben als het in de voorgaande geschiedenis al had
gedaan.
De Moderne periode
Na 1866 werd op het eiland de Home Rule wet beëindigd deze wet was dan
ook zwaar verouderd. Na de afschaffing van deze wet beleefde de
bevolking opvallende veranderingen op het gebied van belasting heffing
maar ook de toeristen industrie kwam op gang.
In de twintigste eeuw kwam de oorspronkelijke cultuur van Man, het Manx
weer aan de aandacht. Er ontstonden Manx folkgroepen en de
traditionele dansen werden onderzocht. In 1970 stierf de laatste Manx
talige bewoner. Een paar jaar later bezocht Eamon de Valera het eiland
en begon direct daarna aan een recherche naar de oorspronkelijke taal
van Man. Aan het eind van de 20e eeuw verdween de toeristenindustrie
vrijwel helemaal van Man. Dit omdat veel Ieren en Engelsen liever naar
Spanje vlogen als hun vakantie door te brengen op Man. De regering
maakte Man in reactie op deze veranderingen tot een belasting paradijs.
Zie ook:
Schotse onafhankelijkheidsoorlog
|