|
|
|
||||
|
|
Finlaggan castle
In de middeleeuwen was dit gebied één van de meest welvarende plekken op de Britse eilanden. Vanuit hier werd gehandeld met Frankrijk, Ierland en Scandinavië. Er zijn zelfs aanwijzingen dat de handelsverbindingen tot aan Tunesië liepen. In de loop der geschiedenis heeft dit gebied meerdere malen een belangrijke rol gespeeld in de Engelse, Schotse en Ierse politiek. Een paar mijl van port Askaig op het Schotse eiland Islay, liggen de vergeten restanten van het centrum van de Lords of the Isles. De resten zijn gelegen op twee eilanden in een loch, Eilean Mòr (het grote eiland) en Eilean na Comhairle (het regeringseiland). Vanuit hier werd voor lange tijd de Schotse westkust geregeerd en het was mogelijk hier dat Angus Óg MacDonald de beslissing nam om Robert the Bruce te steunen in zijn oorlog voor de Schotse kroon. De Lords of the Isles stamden af van de 12de eeuwse Keltische leider Somerled. Deze lords en chiefs van clan Donald kozen Finlaggan als hun thuisbasis en centrum voor hun lordschap. Op Finlaggan hield de lord zijn privé parlement met zijn 16 man sterke kroonraad. Tijdens deze parlementen werden politieke beslissingen genomen, werd land aan verdienstelijke clans geschonken en werd recht gesproken.
Waarom Finlaggan? Islay werd al vanaf de steentijd bewoond. Enige tijd geleden werden op Finlaggan verschillende objecten teruggevonden uit zowel Islay als het vasteland van Schotland. Bij Finlaggan staat ook een staande steen die duidelijk in de richting van het naburige eiland Jura wijst. Mogelijk was Finlaggan een invloedrijke plaats toen sint Findlugan op Eilean Mòr zijn kapel stichtte en zo zijn naam aan de plaats schonk. Het is waarschijnlijk dat in de tijd van Somerled Finlaggan al een belangrijke politieke positie in het gebied van de eilanden had ingenomen.
Kronieken over Finlaggan
De kroonraad Onder de leden bevonden zich waarschijnlijk: vier thanes (een stand lager dan de earl), vier armins, dat zijn lords of sub-thanes, vier bastaards van de Lord of the Isles, landjonkers, of chiefs van clans met landen in de gebieden van het lordschap. De machtigste van hen waren de MacGee van Islay, MacNicol van Skye, MacEachern, MacKay, MacGillevray van Mull, Macillemhaoel of MacMillan en verschillende takken van MacDonald, MacLean, MacKinnon en MacRuari.
Vermoedelijk was er en stenen
tafel waaraan de raad op het regeringseiland vergaderde. De
Clans van de eilanden
MacKay
uit Kintyre: Luitenanten van de Lord of the Isles.
Archeologie
Eilean Mòr De verdedigingswerken rond Eilean Mòr zijn nooit vervangen door stenen muren. Ze bestonden de gehele tijd dat het eiland in gebruik was uit een aarden wal met een houten omheining erop. Uiteraard bood het loch een goede bescherming tegen indringers van buitenaf. De kapel op het eiland is gewijd aan St Findlugan die zich in de vroege middeleeuwen op het eiland vestigde. In de vroeg-christelijke periode werd de kapel opgericht, mogelijk door Ierse monniken, die mogelijk in houten hutten op het eiland leefden. Vroeger was het eiland kleiner dan vandaag de dag, maar door het vele bouwen op het eiland is de grond naar boven gekomen, hetgeen ook het geval is bij crannogs. Tijdens het eerste jaar van de opgravingen werd de verharde weg ontdekt die tussen de twee eilanden liep. Deze weg ligt ongeveer één tot anderhalve meter onder het wateroppervlak en kan vandaag de dag nog worden bewandeld.
In juli 1990, vrijwel direct nadat de archeologische opgravingen in het kerkhof op het eiland begonnen, werd er een stenen kruis blootgelegd. Het kruis is gegraveerd in de Iona stijl die tussen de 14de en 15e eeuw overal aan de Schotse westkust werd gebruikt. Waarschijnlijk was dit een staand kruis die net als veel soortgelijke exemplaren tijdens de reformatie is vernietigd. Tussen de 13de en 15de eeuw was de grote hal waarschijnlijk de grootste van alle gebouwen op Eilean Mòr. Vandaag de dag is er erg weinig van overgebleven. Het werd gebruikt voor feesten en bijeenkomsten, er was entertainment (voornamelijk van de barden) en het gebouw stond daarom in het centrum van de culturele overdracht. Het was een grote hal van steen, mogelijk had hij meerdere verdiepingen en een aflopend dak. Er was een grote open haard en archeologisch onderzoek wijst uit dat de ingang was gebouwd van gedecoreerde zandsteen. Nadat de hal buiten gebruik viel, werden de stenen eruit gehaald om andere gebouwen in de omgeving te bouwen. Hierdoor is er vrij weinig overgebleven van de structuur.
Eilean na
Comhairle Op het eiland zijn veel verschillende gebouwen uit verschillende perioden over elkaar heen gebouwd. Dit maakt archeologisch onderzoek lastig en het zal nog een lange tijd duren totdat er een duidelijk beeld kan worden geschetst van hoe het eiland er door de eeuwen heen uitzag. Op het eiland waren vermoedelijk verschillende vertrekken gebouwd die voor de regering bedoeld waren. Het kasteel was vermoedelijk de plaats waar de Lord of the Isles woonde.
Archeologische vondsten Riemstuk en gesp, 14de – 15de eeuw
14de eeuws stenen
hoofd, mogelijk uit de grote hal van Eilean Mòr.
14de eeuwse
aardewerken pot
Onderdeel van een 14de eeuws Frans paardenhoofdstel. Het schild is gegraveerd met het koninklijke wapen van Frankrijk, de Fleur de Lys.
14de of 15de eeuws slot
14de of 15de
eeuwse vishaak
14de of 15de eeuwse pijlpunt
2 14de of 15de eeuwse gespen
Onderdeel van een 13de of
14de eeuwse harp
Deze pagina is mede mogelijk gemaakt door de Finlaggan Trust en de heer Roger McWee Zie ook:
Het eiland Mona Celtic Webmerchant: |
|
|||
 |
 |
 Keltische torque € 85,- |
|||
|
|
|||||
|
copyright © 2009 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden. Sitemap Contact |
|||||
Tussen de 13de en 15de eeuw
regeerden leden van clan MacDonald als Lords of the Isles over de
Hebriden. Zij hadden hun connecties met Ierland, waaraan ze vaak
militaire diensten verleenden, en op het hoogtepunt van hun regering
hadden ze ongeveer één derde van Schotland onder hun bewind, een gebied
van het schiereiland van Kintyre tot het eiland Lewis in het noorden.
Dit gebied was grotendeels buiten de macht van de Schotse en Noorse
kroon en werd daarom tussen de 12de en 15de eeuw
de bakermat van de Keltische cultuur. De clans die het lordschap
steunden, waaronder de MacLeans, MacLeods, MacNeils, MacKays en
MacKinnons steunden dit lordschap en groeiden in deze periode uit tot de
grote clans met sociale en militaire macht. 
kozen. Het gebied is rijk aan mineralen zoals zilver en lood.
Daarnaast ligt Finlaggan slechts vier mijl van de zee af. Boten konden
gemakkelijk de zandstranden aan de westkust van Islay worden
opgetrokken. In oostelijke richting is de gehele kustlijn bezaaid met
rotsen en was het onmogelijk om aan land te komen. De belangrijkste
natuurlijke haven is Loch Indaal, in de buurt van het tegenwoordige
Bridge End. Hier konden de schepen uit de wind op de zandstranden
blijven liggen. 
eilanden en de
daartoe behorende gebieden (circa 1/3de deel van Schotland)
te regeren. Verschillende bronnen wijzen uit dat tijdens dergelijke
beslissingen de raadsleden evenveel stem hadden als de lord. Dergelijke
praktijken waren gewoon bij verschillende Keltische volkeren. Het
hoofddoel was om het lordschap vrede en voorspoed te laten beleven.
Helaas is er vrij weinig documentatie van de deze raad bewaard gebleven.
Dit is deels de oorzaak van de oude orale traditie waarbij erg weinig
werd opgeschreven. De documentatie die er is stamt voornamelijk uit de
14de en 15de eeuw. De 17de eeuwse
geschiedkundige Hugh MacDonald meldt dat de raad uit 16 leden bestond,
maar sommige schrijvers beweren dat het er 14 waren. 
steen waarop
de regerende MacDonald zat is met de kerkklokken in de 17de
eeuw door de Campbells van Argyll gestolen en mogelijk vernietigd. Er
was altijd een rechter aanwezig om toezicht te houden over de rechtsgang
tijdens deze beslissingen en toe te zien over de landen die de clans van
clan Donald bezaten. Mogelijk werd er gebruik gemaakt van een
rechtstelsel die is gerelateerd aan het Oud-Ierse recht. MacFinnon (MacKinnon)
was verantwoordelijk voor het handelsverkeer op de eilanden, hij hield
toezicht over een speciaal maat- en gewichtsstelsel dat werd gehanteerd.
MacDuffie en MacPhee van Colonsay hadden de functie als griffier en
notulist.
Afgelopen jaren, is er
archeologisch onderzoek verricht onder leiding van dr. David Caldwell
van the National Museum of Scotland. Dit onderzoek heeft veel nieuwe
informatie opgeleverd met betrekking tot de gebouwen en de manier van
leven op het eiland. Er zijn restanten teruggevonden van een houten
fortificatie, een grote hal, verschillende woonhuizen, een kapel en
zelfs een verharde weg die beide eilanden aan elkaar verbonden. Dit
wijst op een ver ontwikkelde samenleving.
Op het eiland zijn
verschillende grafstenen te vinden zoals die ook aan de Schotse westkust
en Ierse oostkust te vinden zijn. Een deel van deze stenen lagen op de
vloer van de kapel. Op het eiland werden volgens de tradities de vrouwen
en kinderen van de Lords of the Isles begraven. De lords zelf werden op
Iona begraven. Op Finlaggan is in ieder geval één kindergraf gevonden.
Een andere grafsteen, van een krijger die een wambuis, maliënkap en
bascinet draagt blijft de meest opvallende verschijning. De grafsteen is
mogelijk van MacGillaesbuig van Finlaggan. Na de ontbinding van het
lordschap werd hij hoofd van de leidende familie op Finlaggan. Mogelijk
komt deze steen uit de 16de eeuw. 
In 1993 ontdekten archeologen
op Eilean na Comhairle mogelijke fundamenten van een middeleeuws
kasteel. Op basis van het aardewerk dat op het eiland is teruggevonden
gaat men er vanuit dat het kasteel een torenhuis was met een eigen grote
hal. Het complex stamt uit de 13de eeuw en had mogelijk
verbindingswegen met andere gebouwen op het eiland. Dit was de
ontmoetingsplaats van de kroonraad van de eilanden. Hier werd mogelijk
vergaderd, zittingen gehouden en andere administratieve en diplomatische
activiteiten uitgevoerd. Archeologisch onderzoek wijst uit dat het
eiland tot in de 15de eeuw in gebruik was. De muren van het
kasteel staan op dikke, stenen muren die wijzen op restanten van een dun
of een broch. Hij besloeg het grootste gedeelte van het eiland.
Op het
eiland vond men ook een bijlblad dat uit de steentijd stamt. Alles wijst
erop dat het eiland door mensen is gemaakt en al 5000 jaar in gebruik
is.
