De functie van een steencirkel

Theorieën uit vroegere tijden
Vroeger was de functie van steencirkels nog meer een raadsel dan nu. De monumenten werden als werk van de duivel gezien of toegewezen aan Merlijn, die de stenen van Stonehenge uit Ierland zou hebben getoverd. Later werd beweerd dat de Romeinen, de Denen of de Saksen de staande stenen hadden geplaatst. John Aubrey zette rond 1640 de wetenschappers op een beter spoor met de verklaring dat de bouw het werk van druïden was. Nadat er gerichter onderzoek had plaatsgevonden naar de oudheid van de cirkels, werden al deze theorieën van de hand gedaan door het feit dat de monumenten te oud waren om gebouwd te zijn door deze volken of door de druïden. Deze laatste kregen pas een belangrijke functie rond 300 v.Chr. en het is onwaarschijnlijk dat ze een open veld zouden gebruiken voor hun rituelen die meestal in bossen of in de heuvels werden uitgevoerd.

Tegenwoordige theorieën
Vrijwel zeker hadden steencirkels geen defensieve functie, aangezien de greppels van de henges binnen de wallen zijn gemaakt en niet er buiten. De greppels waren dus eerder symbolisch dan functioneel. De symboliek hierachter zou kunnen zijn dat datgene wat binnen de steencirkel plaatsvond, werd gescheiden van de buitenwereld door de greppel en de wal.

Steencirkels waren eerder een plaats voor rituelen of astronomische observaties dan voor dagelijkse activiteiten. Er wordt gesuggereerd dat de stenen en houten structuren die binnen de cirkels waren gebouwd, gebruikt werden om de stand van de zon te meten. Ze zouden de functie van zonnekalender hebben gehad. Resten van deze constructies zijn niet in alle steencirkels ontdekt en het is mogelijk dat ze niets te maken hebben met de originele functie van de cirkel, aangezien veel van die structuren ver na de bouw van de cirkel zelf zijn gemaakt. Het is echter wel aannemelijk dat de steencirkel een astronomische functie had. Sommige cirkels hebben polen, stenen of ingangen die de positie van de rijzende of dalende zon aangeven tijdens de zonnewendes en de equinoxen. Daarnaast zijn de meeste cirkels zo geplaatst dat nabijgelegen heuvels geen invloed hebben op zulke metingen.

De populaire opvatting dat de ingang van henges richting een bepaald hemellichaam werd gebouwd, is niet helemaal juist. Het is waar dat de groep henges met maar één ingang naar het noorden of het noordoosten is gebouwd, en dat bij de groep henges met twee ingangen deze liggen in het zuidoosten en het noordwesten of in het noordoosten en het zuidwesten, maar waarschijnlijk is de richting van de ingangen eerder bepaald uit een praktisch oogpunt dan vanwege de behoefte aan symbolische oriëntatie.

Een andere mogelijke functie van steencirkels is de rituele, waarbij het bestaan van de kringen in verband kan worden gebracht met het geloof van de lokale bevolking. De plaats binnen de cirkel zou worden gebruikt voor rituelen en ceremonies. De overeenkomst met astronomie zou dan eerder een symbolische dan een functionele betekenis hebben.

Het feit dat steencirkels in een periode van ongeveer 2.000 jaar zijn gebouwd en in het grootste gedeelte van Groot-Brittannië, suggereert dat er niet een speciaal doel was maar dat een steencirkel de plaats was waar lokale gebruiken en rituelen werden uitgevoerd. De vroegere, grotere ringen waren mogelijk gemeenschappelijke centra en de latere, die kleiner en complexer zijn, zouden zijn gebouwd voor belangrijke families om hun eigen, persoonlijke ceremonies te laten plaatsvinden. Tegenwoordig hebben verschillende Keltische groeperingen stonehenge uitgeroepen als hun bezit. Er worden regelmatig festivals en ceremonies gehouden. Daarnaast zijn bij verschillende steenscirkels bezoekerscentra gebouwd met meer informatie over de cirkel en de mensen die ze bouwden.

Zie ook:

Bouw van een steencirkel
Avebury
Stonehenge

Celtic Webmerchant:

Gallische helm € 165,16 Keltisch zwaard € 70,25 Frankische werpbijl € 39