|
|
 John Balliol
Toen het
laatste lid van het huis
Canmore, de Maagd van Noorwegen, stierf op haar
weg naar Schotland, was het onduidelijk wie haar zou opvolgen. Zes
beschermers van Schotland, vertegenwoordigers van de politieke
gemeenschap, werden gekozen door een parlement bij Scone, om het
probleem op te lossen Van de 13 mensen die de kroon voor zich opeisten,
waren
Robert Bruce, de vader van
de latere koning, en John Balliol de machtigste. Bruce was de zoon van
de tweede dochter van Earl Henry, de zoon van David I; Balliol de
kleinzoon van Henry’s oudste dochter. De zaak was alles behalve
makkelijk op te lossen, omdat beide legitieme en sterke claims hadden
voor de troon.
Omdat ze
niet in staat waren een besluit te nemen, wendden de beschermers zich
tot Edward de 1ste van Engeland voor advies over de
opvolging. Deze verklaarde, dat hij de opperheer van Schotland zou
worden. Om de zaak op te lossen werden 40 rechters van Bruce, 40 van
Balliol en 24 van Edwards eigen raad aangesteld. Uiteindelijk werd John
Balliol tot koning verklaard - niet alleen vanwege de inbreng van
Edwards mannen, maar ook omdat 29 rechters die op de hand van Bruce
waren, tegen hem stemden. Balliol werd gekroond te Scone, in Perthshire,
op de dag van St. Andrew, 30 november 1292, als de laatste Schotse
koning die werd ingewijd op de Stone of Destiny. Een paar maanden na
zijn inwijding reisde hij naar Newcastle, in Noord-Engeland, om eer te
bewijzen aan zijn koning, lord Edward de 1ste.
Koning
John probeerde in de daaropvolgende maanden zijn onafhankelijkheid te
bewerkstelligen door verscheidene keren het parlement bijeen te roepen
en de Schotse zaken zelf proberen op te lossen. Hij werd continu
gedwarsboomd, ingehouden en vernederd door Edward, die hem als een vazal
behandelde.
Tegen
1293 voerde de Engelse koning oorlog met Frankrijk en had hij hulp
nodig. Hij beval tien earls en zestien baronnen hem te hulp te komen. Er
was nog nooit zo’n verzoek op zulk een schaal op deelname aan een
overzeese oorlog gedaan, en de Schotse edelen weigerden het verzoek. Dit
verzoek bleek Schotland te prikkelen en John en zijn Schotse edelen
ondernamen actie. Balliol tekende een verdrag met Filip de 4de
van Frankrijk - de eerste formele erkenning van de auld
alliantie. Dit bepaalde het latere huwelijk tussen Johns zoon en de
nicht van Filip. Ook garandeerde het verdrag militaire steun als een van
de twee landen zou worden bedreigd door Engeland. In plaats van troepen
naar Frankrijk te sturen om Edward te helpen.
 De
Schotten heroverden Stirling en belegerden het meer zuidelijk gelegen
Carlisle. Edward antwoordde hierop met de inname van Berwick, waarbij
hij het grootste gedeelte van de inwoners liet doden. Daarna
nam hij Edinburgh, Stirling en Roxburgh in. Na 17 dagen eindigde de
oorlog, in 1296, door de sterkte van het Engelse, en de onervarenheid
van het Schotse leger. Op 10 juli gaf koning John zichzelf en zijn land
over aan Edward. De kroonjuwelen werden hem afgenomen en Edward nam de
Stone of Destiny en de relikwieën van St. Andrew in beslag. Hierna
marcheerde hij noordwaarts, eden van trouw ontvangend van zijn Schotse
onderdanen, die werden opgenomen in de rollen van Ragman. Koning John
werd gevangengezet in de Tower en Schotland werd een kolonie. Tien jaar
lang werden verschillende beschermers aangewezen om Schotland te regeren
in de naam van de Schotse kroon. Gemeenschappelijk ongenoegen over
de bezetting sudderde en vlamde op met
William Wallace. Diplomatieke druk werd door de Schotten die
Frankrijk en de paus vroegen actie te ondernemen, op Engeland
uitgeoefend. Dit bleek enig succes te hebben, want in 1299 beval paus
Bonifatius VIII dat koning John vrijgelaten moest worden. Twee maanden
later werd Balliol verbannen uit Groot-Brittannië. Hij ging naar
Picardië in Frankrijk, waar zijn familie grond bezat. Hier stierf hij in
1313.
Zie ook:
William Wallace
Robert the Bruce
Celtic Webmerchant:
 c
 Schots
Schotse claymore
€ 77,15
Rondschild
€
112,80
Great helmet
€ 77,-
|
|
