|
Lord of the Isles
De naam Lord of the Isles (Schots Gaelic: Triath
nan Eailean of Ri Innes Call), is een van de belangrijkste Schotse
adellijke titels. Deze titel kwam tot stand door de Viking/Kelten die op
de Hebriden wonen. Naast het lordschap van de eilanden betekende deze
titel ook bevelhebber over een zeer grote vloot. hierbij moet gedacht
worden aan galleien.
Ondanks het feit dat zowel de koning van Noorwegen als de koning van
Schotland in deze vloot investeerde bleef het lordschap onafhankelijk en
bepaalde de lord voor welk land hij vocht. het gebied van dit lordschap
bestond uit de hebriden, inclusief Sky en Ross, Knoydart, Ardnamurchan
en Kintyre.
Achterliggende geschiedenis
De westkust en de daarbij gelegen eilanden van Schotland vormde het
gebied van de Picten uit het noorden. zij werden verdrongen door andere
Keltische stammen uit Ierland die in de 4e eeuw zich in Schotland
vestigden. in de 7e en 8e eeuw leed dit gebied onder de rooftochten van
de
Vikingen uit Noorwegen. De ingenomen eilanden stonden bij de Kelten
bekend als Innse-Gall, (het eiland van de vreemde) in 875 kwamen er veel
jarls (prinsen) naar de eilanden om tegen te gaan dat deze eilanden
onafhankelijk werden van Noorwegen door koning Harold Fairhair's
unievorming in Noorwegen. Harold veroverde naast de Hebriden ook het
eiland Man, de Shetlands en de Orkneys. de daaropvolgende jaren kwamen
zowel de het Vikingvolk als de Kelten in opstand. Harold stuurde zijn
neef Ketil Flatnose om terug orde te creëren. Ketil kroonde zichzelf
koning van de eilanden. zowel Schotland als Noorwegen bleven vechten om
dit gebied terwijl de jarl op de Orkneys zichzelf als onafhankelijk
heerster verhief.
In 973 vormde Maccus, king of the Isles, Cináed de 3e koning van
Schotland en Máel Coluim koning van Strathclyde een nieuwe alliantie. De
Noorse edelman Godred Crovan werd herster van zowel
Man als de eilanden
maar hij werd vervangen in 1095 door Magnus Bare Leg de nieuwe koning
van Noorwegen. In 1098 sloot Magnus een verdrag met Koning Edgar van
Schotland Magnus hield de eilanden en Edgar kreeg het totale vaste land.
Het ontstaan van de titel
de kleinzoon van Gilledomman genaamd Somerled viel de eilanden van de
koning van Man in 1156 aan. hij citeerde een titel die na de hand lord
of the isles werd genoemd. hij had Keltisch bloed via zijn vaders kant
en Noors via zijn moeders kant. de Kelten kenden hem als Somerled
Macgilbred, de Noren kenden hem als Sumhairle of Sumarlidi Höld Naast
deze titel won hij ook de titels ri Innse Gall (koning van de Hebriden)
en
King of Man.
Na zijn dood in 1164 werd zijn koninkrijk verdeeld onder zijn drie zoons
Aonghus (voorvader van clan MacRory en MacRuari)
Dughall (voorvader van clan MacDoegall)
Ragnald, zijn zoon zou Donald Mor MacRanald heeten en deze zou de clan
MacDonald stichten.
Koning Haakon van Noorwegen (1217-1263) erkende Donald's zoon Angus Mor
(de oudste) Mac Donald als lord van Islay en de twee vochten gescheiden
mee in de battle of Largs 1263 waar de Schotten de Noren verpletterend
versloegen. Angus Mor accepteerde koning Alexander de 3e als zijn koning
en behield daarom zijn gebied.
Na deze tijd werden de chieftains van de semionafhankelijke eilanden bij
Schotland gevoegd. Al snel hoorde Angus Macdonald, Alexander Macdougall
en Alan Macruari tot de Schotten en waren ze bij de vergadering in Scone
die ging over Alexanders opvolger. Deze vergadering ging over de
rechtmatige troonopvolger. alle drie stonden ze achter Margaret the
Maild of Norway als rechtmatige troonopvolger. zij was Alexanders
kleindochter en leefde in Noorwegen. De Keltische lords uit de rest van
het land waren vaak verdeeld om het feit dat er een vrouw zou komen te
regeren over een gemeenschap die voornamelijk uit krijgers bestond. Maar
rond deze tijd was het regeren door oude zeekoningen voorbij.
Twee jaar later stierf Alexander en hij werd door Margaret opgevolgd ze
was jong en de reis was zwaar. ze stierf onderweg zonder geaccepteerde
opvolger. In Schotland ontstond een politieke crisis. Na een tijd werden
de gevolgen duidelijk. maar in de tijd dat Engeland over Schotland
regeerde verloren de eilanden weinig van hun onafhankelijkheid. ze waren
onbereikbaar voor de Engelsen en Clan Donald was ongelofelijk machtig
zowel te land als te zee.
De eilanden, trouw aan de koning
Robert the Bruce maakte goed gebruik van de doorgewinterde Keltische
krijgers en hun Keltische krijgstactiek tijdens de
onafhankelijkheidsoorlog. Angus Og of Islay, chief van clan Macdonald
werd een trouwe bondgenoot van
Robert the Bruce. Macdonald werd goed
beloond door hem met landerijen zoals Lochaber, Ardnamurchan, Morvern,
Duror en Glencoe. Koning Robert had duidelijk zijn eigen strategische
ambities en wist genoeg van de Schotse tradities en gewoontes af om er
voor te zorgen dat de sleutel van het westen in koningklukke handen
bleef.
Dominus Insularum (de heer van de eilanden)
Angus Og werd opgevolgd door zijn zoon John of Islay. Omdat hij veel
deed voor het christendom werd hij ook wel good John of Islay genoemd.
John was ook een zeer goede politicus waarschijnlijk een van de beste
ooit uit het geslacht. Zijn enorme macht maakte hem een aantrekkelijke
bondgenoot. Hij had zowel een groot leger op land als een sterke vloot
en kon overal in Schotland opereren. John ontdekte veel over zijn
familigeschiedenis en moest dit afwegen met zijn patriottisme. na de
slag bij Halidon Hill was de uitkomst duidelijk. hij stond achter het
huidige Schotse Koningshuis en tegen de bedreiging van buiten af. Al
bleek hij in de jaren later vatbaar te zijn voor omkopingen. John
trouwde Ami Macruari, zus van zijn enige neef Ranald Macruari. Ronald
had geen opvolger daarom had John recht op zijn landerijen en titels
waaronder het lordschap van Gamoran, Knoydart, Moidart, Arisaig en Morar
vielen. naast dit kreeg hij de eilanden Uist, Barra, Eigg en Rhum er
bij.
In 1346 toen David de 2e zich voorbereidde om Engeland binnen te vallen
werd Alan macruari vermoord in Perth. Dit was een uit de hand gelopen
discussie over landerijen. verdacht van de moord werd William of Ross.
de daadwerkelijke moordenaar zal John of Islay zijn geweest. John legde
onmiddellijk na de moord zijn claim op de clan Rurai omdat zijn vrouw er
bloedverwant mee was. het duurde en jaar voordat dit voorval officieel
aandacht kreeg bij het Schotse parlement. Het parlement bleek echter
niet in staat deze moord te bewijzen.
Nadat David verslagen was door de Engelsen in de slag bij Neville's
Cross (1346) was er weinig weerstand te vinden voor John en zijn
politieke spel om macht. hij creëerde als het waren het oude koninkrijk
van Somerled opnieuw. veel mensen zeggen dat de feodale wetten totaal
onbekend waren voor de Keltische samenleving maar John bewijst dat dit
absoluut niet het geval was. Na John's dood in 1387 was het Alexander,
zijn oudste zoon die al zijn land kreeg.
De band met de
Stewards
In 1350 trouwde John zijn tweede vrouw, Margaret Stewart, dochter van
Robert Stewart die tijdens de veldtocht van koning David regent van
Schotland was. John bleef bondgenoot met de Steward clan en dit kwam de
Macdonalds voordelig uit toen Robert Steward tot koning werd gekroond in
1371.
Ross
Over de gehele geschiedenis staat Ross bekent om zijn ruzie's over
landerijen. dit was ook het geval in de tijd van Donald c.a. 1400. dit
grote gebied tussen Inverness en Skye zou wanneer het in verkeerde
handen zou vallen een grote bedreiging kunnen vormen voor clan Macdonald.
hierdoor was Donald al meteen betrokken bij de discussies en verdelingen
van Ross.
Doordat het koningshuis niet genoeg kinderen had gekregen stierf het
totaal uit rond 1371. hierdoor kwamen de
Stewarts op de troon. Robert de
2e had veel kinderen, allen kregen een titel. het graafschap van Atholl
in 1342 en Mentieth in 1361, vervolgens kreeg en zoon het graafschap
van Caithness in 1375 en Buchan in 1382. in 1405 kwam zelfs het
grafschap van Mar in de Stewarts handen door Alexander Stewart.
Donald of Harlaw
Donald kwam aan de macht in de zomer van 1411. Met de Stewarts nog
steeds in de race om Skye en Ross in te nemen en Ross al in zijn bezit
zag Donald het zelfde gevaar als dat zijn voorvader zag bij de slag van
Renfirew. Donald besloot niet af te wachten maar zijn leger te
verzamelen. de Gaelic strijdkreten werden over alle eilanden gehoord en
de clan MacDonald ging te wapen. Uit documenten van die tijd blijkt dat
MacDonald een leger van 10.000 man onder zijn bevel Ross liet innemen.
Deze actie zal later uitmonden tot een punt waar eindeloos over
gespeculeerd zou worden. Dit extreem grote leger kon alleen niet voor
lange tijd in het veld worden gehouden omdat de herfst arriveerde.
hierdoor waren ze niet in staat Schotland helemaal in te nemen als dat
al hun doel was en het leger ontbond zich. Op 24 juli van het volgende
jaar stonden dan uiteindelijk de twee partijen tegenover elkaar bij de
slag van Harlaw te westen van Aberdeen. het was een slag die in
gedichten en zang nog lang zou worden herdacht als een grote overwinning
voor MacDomhnaill of Alba (MacDonald van Schotland) tegen de
vreemdelingen van Alba. een van de gedichten gaat als volgt.
On Monandy at mornin'
The Battle it began;
On Saturday at gloamin'
Ye'd scarce tell wha had wan.
terugticht van Harlaw
Zonder tijd te verspillen formeerde Albany een nieuw leger om Donalds
terugtocht te hinderen. Intussen nam Donald een belangrijk kasteel in
Dingwall in en zo ging het offensief door tot de regent in 1412 zich
klaar maakte om de eilanden binnen te vallen. voordat de vloot uitzette
kwam Donald al naar Lochgelphead om een verdrag te sluiten. Er zijn geen
detailles van dit verdrag bekend maar Donald trok zich terug uit Ross.
Alexander of the isles
Donald stierf rond 1424 en werd door zijn zoon Alexander opgevolgd.
Alexander had al snel politieke problemen. James nam nergens de tijd
voor omdat hij al zijn verspilde jaren in Engeland wilde inhalen. onder
Alexander vierde de titel Lord of the isles zijn hoogtij. Hij had de
totale macht over Ross en de Westelijke eilanden. zijn macht was zelfs
groter dan die van Somerled. dit ging door na de opvolging van zijn zoon
john.
Het
eind van de Lord of the Isles
Alexander stierf in 1449 en werd opgevolgd door zijn zoon john. in 1462
sloot John een verdrag met de Engelse koning Edward de 4e waarin hij
akkoord ging dat hij een vazel van de Engelse koning zou worden in ruil
voor al het land te noorden van de Forth indien Edward in staat bleek
Schotland in te nemen. Edward nam dit verdrag waarschijnlijk niet
serieus want hij heeft nooit een stap gezet om dit in de praktijk uit te
voeren. In 1476 informeerde hij de Schotse kroon over dit verdrag en
John mocht voor het parlement verschijnen. Hem werd verraad te lasten
gelegd hij werd gedwongen trouw te zweren aan koning James de 3e en
mocht weer terugkeren naar de eilanden. wel werden kintyre, Knapdale en
Ross van hem af genomen om nooit meer terug in MacDonald handen te laten
vallen. Ook ontnam James Donald de titel Lord of the Isles en voegde hij
deze titel aan de Schotse kroon toe. John had zich bewezen als zwarte
schaap van de MacDonald familie en James gaf hem een taak in de
laaglanden waar hij zijn trouw aan Schotland kon bewijzen en waar James
zicht op hem had. Hier stierf hij dan ook.
op dit moment draagt prins Charles de titel lord of the isles.
Zie ook:
Clan MacDonald Domhnall of Islay
Celtic Webmerchant:
c
Schotse
claymo
Schotse claymore
€ 77,15
Rondschild
€
112,80
Claymore
€ 92,05
|