Manx

Manx-Gaelic of kortweg Manx, wordt gesproken op het eiland Man. Het is afkomstig van het oude Iers-Gaelic, en dan vooral het Ulsterdialect en de Galloway-dialecten. De taal is ontstaan rond de 5de eeuw n.Chr. en wordt door haar sprekers Gaelg Vanninagh of Yn Ghaelg genoemd. Manx begon zich te scheiden van Iers Gaelic rond de 10de eeuw AD. In de 19de eeuw werd het grotendeels verdrongen door het Engels. In 1848 schreef J.G. Cumming  dat er op het eiland een paar mensen waren die geen Engels spraken en in 1874 verklaarde Henry Jenner dat 30% van de bevolking van het eiland Manx sprak. In 1921 was dit percentage tot aan 1,1% gedaald. De oorzaak hiervan was dat deze taal voor de armere bevolking werd gezien, ouders werd geadviseerd de taal niet aan hun kinderen te leren omdat Manx niets waard was ten opzichte van het Engels. In het midden van de 20ste eeuw waren er slechts een paar ouderen die Manx spraken, de laatste was Ned Maddrell, die op 27 december 1974 stierf. In  dezelfde tijd werd Manx door veel bestudeerd en het begon weer een tweede taal te worden voor studenten uit Man.

Veel kinderen die nu worden geboren, worden zowel in het Engels als het Manx opgevoed. De regering van het eiland promoot de taal en er kunnen lessen en dergelijke in het Manx worden gevolgd. Het is vandaag de dag nog steeds een minderheidstaal, maar wordt door steeds meer mensen gesproken.

Vanaf de 17de eeuw werden boeken als de bijbel ook in het Manx vertaald, maar van voor deze tijd zijn weinig geschreven sporen van de taal teruggevonden. Omdat de taal zich zonder literatuur of geschriften ontwikkelde, wordt ze nu geschreven zoals een Brit die de taal voor het eerst zou horen, het zou schrijven, al zijn er ook wat sporen van het Welsh in terug te vinden.

Tellen in Gaelic

Manx

Nederlands

Iers Gaelic

Schots Gaelic

un / nane

één

aon

aon

daa / jees

twee

dó, dhá / beirt / dís

dà / dithis

tree

drie

trí

trì

kiare

vier

ceathair, ceithre

ceithir

queig

vijf

cúig

còig

shey

zes

sia

shiaght

zeven

seacht

seachd

hoght

acht

ocht (hocht)

ochd

nuy

negen

naoi

naoi

jeih

tien

deich

deich

nane jeig

elf

aon déag

aon deug

daa yeig

twaalf

dó dhéag

dà dheug

Zie ook:

Welsh
Cornish

Celtic Webmerchant:

c        
Stalen handschoenen € 90,-                  
Enkelhandig Vikingzwaard € 70,15      Vikinghelm € 111,-

 

copyright © 2008 CelticBritain.net, Alle rechten voorbehouden.           Sitemap  Contact