Het Pictisch

Het Pictisch is een taal of een groep talen waarvan wordt gedacht dat ze tot in de vroege middeleeuwen door de Picten werden gesproken. Het idee van een gemeenschappelijke Pictische taal is alleen duidelijk aangegeven in de Historia ecclesiastica gentis Anglorum van de 8^ste eeuwse monnik Baeda, waarin deze vermeldt dat tijdens zijn leven Engels, Brits, Schots-Gaelic en Pictisch in Groot-Brittannië werd gesproken. Als goed gelovige vermeldde hij erbij dat ze allen verenigd werden onder een andere taal, namelijk de taal van god, het Latijn. Admonan onderstreept het bestaan van Pictisch nog eens in zijn beschrijving over het leven van sint Columba, de schrijver vermeldt dat de heilige een tolk nodig had om met hoge koning Brude van de Picten te communiceren. Het Pictisch verschilde blijkbaar vrij veel van het Schots- en Iers-Gaelic dat Columba sprak. Het is ook goed mogelijk dat er verschillende Pictische dialecten bestonden

Het bewijs van het bestaan van de taal is slechts terug te vinden in plaatsnamen, namen van mensen die op monumenten worden genoemd en tijdelijke registraties uit een gebied dat een deel was van het Pictische koninkrijk op haar hoogtepunt.

De classificatie van de Pictische taal is controversieel. Een invloedrijke uitgave over de Pictische taal is die van Kenneth Jackson, die bedacht dat Pictisch misschien een Keltische taal was maar vroeger niet-Keltisch, of met een niet-Keltische oorsprong.

In 1582 vatte de humanistische geleerde George Buchanan het idee op dat het Pictisch gelijk was aan talen als Welsh, Gallisch en Gaelic. Verder onderzoek naar het Pictisch bleek een onderschrijving van die theorie te zijn. Sommige geleerden beredeneren dat Pictisch een Q-Keltische taal was, dus op het hedendaagse Manx, Schots en Iers-Gaelic zou lijken, en inderdaad is het waarschijnlijk dat de taal invloeden heeft gehad door de invasie van de Scotti uit Ierland, maar de meeste geleerden denken dat het Pictisch een P-Keltische taal was.

Enkele ogham-stenen in Schotland bevatten geen Gaelic inscripties. Over het algemeen wordt er aangenomen dat de inscripties in het Pictisch zijn, omdat ze uit de vroege middeleeuwen stammen. Echter, het kan ook zijn dat het een andere taal is, Noors bijvoorbeeld, of dat een oudere taal werd gebruikt voor het maken van inscripties zoals bij Latijn het geval was.

Ook in plaatsnamen zijn delen van de Pictische taal bewaard gebleven. Plaatsen met het voorvoegsel Aber- (riviermond), Lhan- (kerkhof) of Pit- (boerderij), zoals Aberdeen of Pitlochry, liggen in delen van Schotland die werden bewoond door de Picten.

Zie ook:

De Picten
Pictische koninkrijken
Pictische kunst
Pictische religie
De Picten en de Romeinen
Scotti en de Picten