|
|
 Sir William Wallace
Het verhaal van William
Wallace dat in de film Braveheart wordt weergegeven, wijkt in
werkelijkheid af van het leven van deze Schotse held, al zijn in de film
Wallace’ belangrijkste overwinningen en hoogtepunten op een
spectaculaire manier verfilmd.
Het begin
van de opstand
 Het was rond deze tijd dat de
ridder sir Malcolm Wallace op Loundoun Hill werd gedood door de
Engelsen, en deze Malcolm had drie zoons. Een van hun was William
Wallace. Hij had onderricht gekregen bij verschillende ooms, die hem
hadden geleerd te vechten en te strijden. Dit had hem tot een
vastberaden en invloedrijke man gemaakt van ongeveer twee meter lang,
een uitzonderlijke lengte voor die tijd.
Anders dan Braveheart
beweert, kwam William Wallace niet terug naar zijn geboorteplaats om in
vrede te leven, hij doodde een aantal Engelse jongens, werd vogelvrij
verklaard en doodde hierna een stel Engelse soldaten die hem zijn vis af
wilden nemen. Tot verdere confrontaties kwam het niet echt, hij trouwde
of kreeg een relatie met Marion Braidfute en sommige bronnen zeggen dat
hij daar een kind mee had.
Toen de Engelse sheriff
Hazerig Marion gevangen nam en doodde om William uit de tent te lokken,
kwam hij niet opdagen. Hij verzamelde zijn militie waarmee hij
regelmatig aanvallen op Engelse patrouilles had uitgevoerd en hiermee
ging hij die nacht Hazerigs kasteel binnen. De soldaten maakten de
sheriff af samen met alle andere mannen die in het kasteel te vinden
waren, de vrouwen en monniken liet hij vrijuit gaan.
Deze actie kon Wallace’ woede
niet koelen, hij zette een leger op dat binnen een jaar veel aanhang
kreeg. Zijn situatie was namelijk zeer herkenbaar, de bagpipe was
verboden, er waren hoge belastingen en wanneer een Schot een vrouw
trouwde, kon de landheer haar komen opeisen. Het is daarom niet
verwonderlijk dat de opstand zoveel gehoor vond, vanuit heel Schotland
kwamen clans te wapen en steunden William Wallace. In een moedige aanval namen
ze Scone en de naburige landen in. Ook de jonge Robert the Bruce begon
met anti-Engelse acties, al waren zij van korte duur. William Wallace
vocht in de laaglanden en borders, zijn vriend Andrew Moray in de
hooglanden.
De slag bij
Stirling
 Nadat er veel kastelen waren
ingenomen, kreeg William te horen dat de Engelsen met een enorm leger
naderden. Omdat de Schotse legers veel vlugger waren door de weinige
bepakking, konden Wallace en Moray elkaar vlak voor Stirling ontmoeten.
Hier moest het Engelse leger, dat bestond uit 60.000 man infanterie en
8.000 man cavalerie, de brug over de rivier de Forth oversteken.
Op 11 september 1297 wachtte
William Wallace hen op met een leger van 40.000 Schotse infanterie en
180 ruiters, op de plek waar nu het National Wallace Monument staat.
Wallace liet de Engelsen rustig oversteken, totdat de helft van de
troepen over de brug was getrokken. Toen liet hij zijn 40.000 woedende
soldaten aanvallen in de woeste highlanders charge. Al gauw brak er paniek uit
bij de Engelsen en velen probeerden terug te trekken over de brug,
terwijl hun bevelhebber, John de Warenne, zijn troepen over de brug naar
het front leidde. Op den duur brak de brug en stortte de Engelse
cavalerie in het water. De Engelsen werden in de pan gehakt, terwijl het
aantal Schotse doden opmerkelijk laag was, het grootste verlies was de
dood van Wallace’ vriend en generaal sir Andrew Moray.
 Na de veldslag stonden de
Schotse edelen tijdelijk aan de kant van William Wallace, hij werd tot
ridder geslagen en tot beschermer van Schotland benoemd. Nu de Engelsen
uit Schotland waren verjaagd, was Williams voornaamste bezigheid het
herstellen van oude handelsverdragen en het maken van bondgenoten. Er
werden echter nieuwe plannen om Schotland in te vallen gemaakt en dat
was de reden waarom Wallace zijn zwaard weer oppakte en met zijn leger
Engeland binnenviel. In Northumberland volgden de Schotten het Engelse
leger, dat grotendeels tot achter de muren van Newcastle vluchtte. Ze
vielen de omgeving van de stad aan zonder op verzet te stuiten. De
discipline was streng: degene die ongewapende vrouwen of kinderen
aanviel, werd opgehangen. Later trok Wallace’ leger door de rest van
Engeland, waarbij er ongeveer 700 dorpen werden platgebrand.
De slag bij
Falkirk
De invasie eindigde toen York
was ingenomen. Edward de 1ste had namelijk een leger op de
been gebracht en trok nu de kant van Schotland op. Wallace zag zich
genoodzaakt terug te vallen op guerrillatechnieken en trok terug naar de
borders, onderweg alle velden platbrandend. Hij riep alle Schotse mannen
tussen de 16 en 75 jaar te wapen.
Het Engelse leger kwam vanuit
het hele Britse rijk, er waren Ierse voetsoldaten, Welshe boogschutters
en ook Schotse lords die achter Edward stonden. Zo trok de koning met
zijn leger door het zwartgeblakerde noorden van het land. Zijn soldaten
leden honger en vele kwamen om.
De dag voordat hij slag zou
leveren bij Falkirk viel Edward van zijn paard, dat onder hem bezweek,
en kneusde enkele ribben. Dit weerhield hem er niet van om op het
slagveld aanwezig te zijn.
De Schotten hadden hoger
gelegen gebied en hun schiltroms beschermden hen tegen de Engelse
cavalerie met vier meter lange speren. Veel Schotse edelen waren
aanwezig en vormden de cavalerie-eenheid. De Engelsen vielen aan met een
deel van hun infanterie, die compleet in de pan werd gehakt. Maar
tijdens de charge van de Engelse cavalerie sloegen de Schotse edelen op
de vlucht, hun leger achterlatend zonder cavalerie. De Welshe
boogschutters openden nu het vuur en de Schotten waren weerloos. Dit was
fataal en toen er te veel doden waren gevallen, waren ze genoodzaakt
terug te trekken. De veldslag was verloren, maar William Wallace kon
ontsnappen.
Het einde
Er is niet goed bekend wat er
na de slag bij Falkirk gebeurde. Tegen het einde van 1298 trad William
terug als beschermer van Schotland en maakte plaats voor Robert Bruce,
earl van Carrick, en John Comyn van Badenoch. Het is mogelijk dat hij
daarna naar Frankrijk of zelfs naar Rome ging om daar voor de Schotse
zaak te bepleiten, of dat hij een tijd in het Franse leger diende.
 Het is vrijwel zeker dat
Wallace rond 1303 terug was in zijn geboorteland en zich daar verborg.
Twee jaar lang wist hij de Engelsen te ontwijken, alhoewel het ook
mogelijk is dat hij ondertussen verschillende aanvallen op Engelse
garnizoenen deed. In 1305 werd hij uiteindelijk verraden door John de
Menteith, een Schotse ridder die loyaal aan Engeland was. Wallace werd
naar Londen gebracht en daar berecht voor verraad. Hij
antwoordde op de beschuldiging: ‘I could not be a traitor to Edward, for
I was never his subject.’ (Ik zou geen verrader van Edward kunnen zijn,
want ik was nooit zijn onderdaan). Na de rechtszaak, waarin hij
schuldig werd bevonden, werd hij weggevoerd, uitgekleed en door een
paard door de stad getrokken naar Smithfield. Hij werd opgehangen,
verdronken en gevierendeeld – gewurgd door het ophangen, maar bevrijd
toen hij nog in leven was, gecastreerd, van zijn ingewanden ontdaan, die
voor hem werden verbrand, daarna in vier stukken gesneden. Zijn hoofd
werd op een staak gestoken bij de Londen Bridge. Zijn ledematen werden
tentoongesteld in Newcastle, Berwick, Stirling en Aberdeen. Voor de Schotten was deze
executie het bewijs van de Engelse wreedheid dat het vrijheidsvuur weer
aanwakkerde onder leiding van Robert the Bruce, die na lange campagnes
tegen de Engelsen de absolute overwinning behaalde op Bannockburn.
Zie ook:
John Balliol
De slag bij Stirling Bridge
De slag bij Falkirk
Celtic Webmerchant:
 c
 Schot
William Wallace zwaard
€ 91,85
Braveheard zwaard
€
101,70
Houten rondschild
€ 66,50
|
|
